• Vestingartillerie

  • Zr.Ms Celebes in gevecht met een Kota Mara (1859)

  • Zr Ms Karel Doorman en Zr Ms Willem vd Zaan

  • Neptunusdiploma

  • Citadel van Antwerpen

  • Lanciers de la Garde Imperiale (Hollanders)

Buigen voor de Japanse vlag


Zie ook: geluid -en lichteffecten op Bronbeek die trauma's oproepen bij daar wonende veteranen.


Inleiding

Over de tentoonstelling "Oorlog" in Bronbeek is in de pers al veel rumoer ontstaan. Door de combinatie van geluid en lichtflitsen zouden oude oorlogstrauma's bij de op Bronbeek wonende veteranen (Bronbeek is naast museum, en was in eerste instantie, als bepaald door Koning Willem III, een militair invalidentehuis), herleven. Daarnaast is er kritiek op de expositie zelf, als zou deze, in tegenstelling tot de bewering dat "de kanten van beide strijdende partijen worden weergegeven",  verre van neutraal zijn. 

Wat betreft de neutraliteit vallen direct al enige zaken op. Deze zullen wij in de volgende parafen een voor een aanstippen. Het betreft hier met name de in de permanente tentoonstelling "Het verhaal van Indië" getoonde houding ten aanzien van de voormalige agressor Japan, die, wel verre van onzijdig, zeer partijdig en soms zelfs cynisch overkomt.

De Kempeitai biedt de helpende hand

In de zaal die gewijd is aan de Japanse bezetting van Nederlands-Indië wordt een bordje gepresenteerd met daarop de tekst "Gered door de Kempeitai". Het stukje op Kempeitaihet bordje verhaalt van een man, werkzaam op een landbouwproject, die gemarteld werd. Manschappen van de Kempeitai ontzetten hem en hij werd zodoende "gered". Gerustgesteld mocht hij zijn werkzaamheden tevreden weer hervatten.

Voor diegenen die onbekend zijn met de Kempeitai: naar schatting zijn in Nederlands-Indië ongeveer 5.000 mensen door de Kempeitai (Japanse militaire politie) vermoord (mannen, vrouwen en kinderen), van wie een groot aantal zonder enige vorm van proces. Een nog veel groter aantal werd zwaar gemarteld. De Kempeitai hanteerde in veel gevallen de "Kokosaku-procedure", het "afdoen op stukken", wat executie ter plaatse inhield. In de expositie "oorlog" op Bronbeek wordt de Kempeitai echter als barmhartige Samaritaan afgeschilderd.

Buigen voor Nippon

In dezelfde zaal is de expositie dusdanig ingericht dat, indien de argeloze bezoeker de in de grond verzonken vitrines wil bekijken, hij dient te bukken. Aan het Buigen voor de Japanse vlageinde van de zaal is echter een grote Japanse vlag geprojecteerd. Tijdens de Tweede Wereldoorlog, gedurende de bezetting van Nederlands-Indië door Japan, werden de gevangenen, onder dreiging van de meest verschrikkelijke martelingen, gedwongen te buigen voor de Japanse Keizer.

Het cynische van de opstelling in de "Japanse zaal" is nu dat bezoekers, door de verzonken vitrines te bezichtigen, alsnog buigen voor de Japanse vlag. Dit is, zoals men zich kan voorstellen, traumatisch voor de bewoners van Bronbeek, die ooit verschrikkelijke tijden hebben beleefd in de Jappenkampen. 

De Japanse spoorlijnen: een prachtstuk van techniek

De Japanse spoorlijnen, aangelegd door en op de lijken van dwangarbeiders, worden gepresenteerd als een wonder van techniek en vakmanschap van de Japanners. Wie het werk van Joop Hulsbus, "En de zon werd rood", leest leert ook de andere kant van de spoorlijn, dit "prachtstuk" kennen. "Een dodelijke spiraal begint: nauwelijks is onder wreed optreden van de krankzinnig geworden bewakers de brug gerepareerd of wij krijgen een nieuwe luchtaanval te verduren. Steeds een nieuwe wedren met de onvermijdelijk toesnellende dood. Dit alles vormt het decor voor een stelselmatige vernietiging" (bladzijde 218).

"Mijn God, laat het afgelopen zijn. Het kan toch zo niet verder gaan. Er is niets meer van ons over. Er zijn nauwelijks nog beschikbare mannen om, na de dagtaak, de graven te delven als laatste rustplaats voor onze gemartelde lichamen" (bladzijde 179). Deze kant van de spoorlijn wordt echter niet of onvoldoende belicht.

Overige slordigheden

Naast bovengenoemde ergerlijke partijdigheden blinkt de permanente expositie uit in slordigheid. Voorbeelden hiervan zijn gespiegelde afbeeldingen van Nederlandse soldaten, waardoor men onwillekeurig de indruk krijgt dat onze soldaten allen linkshandig waren. In een Linkshandige soldatenbepaalde vitrine zijn krissen verkeerd om geplaatst, elders wordt geen of summiere uitleg gegeven (wat misschien wel beter is, gezien de eerder genoteerde partijdigheid) waar meer informatie noodzakelijk is en wordt een KNIL-logement buitengewoon slordig neergezet, daar waar strikte netheid het parool was.

Weer andere voorbeelden: wapens die niet bij elkaar horen liggen broederlijk bijeen, op het bordje Indianisatie wordt een project op Nieuw-Guinea, in strijd met de werkelijkheid, een mislukking genoemd en een projectie geeft, ook weer gespiegeld, manschappen weer die kennelijk met de linkerhand het zwaard uit de schede dienden te trekken. Geen wonder dat Indië door al deze onhandigheid verloren ging!

Conclusie

Wij vragen ons af wat de definitie van onpartijdigheid voor Bronbeek betekent: is dit klakkeloos de kant van de voormalige "tegenstander" weergeven? Is dit zonder enig gevoel voor de bewoners van Bronbeek hen, door de opzet van de expositie,  terugzetten in de tijd en zien welke trauma's bovenkomen, bij wijze van een soort van experimentele therapie?

Afgescheiden hiervan: de permanente expositie is slordig, vol fouten, met weinig toelichting, selectieve voorbeelden en zonder enige liefde of begrip voor ons Indische leger, het KNIL,  opgebouwd. Misschien kan Bronbeek deze expositie opnieuw opzetten maar nu goed?


 [ Terug ]

 

 

 

 

 

 

f t