Afdrukken
Details: Hoofdcategorie: 1942-1950. Acties in Nederlands-Indiƫ Categorie: The Immortal Regiment | Gepubliceerd: 10 augustus 2020

 

15002522 959176154188886 3745767948411494447 o

 


Dit artikel werd geschreven door R.J. Engelen. Brigade Aalm. Eerste Bataljon Jagers. Ingezonden brief van Engelen aan een krant. Met dank aan drs. Cees Somers


De reis naar de Oost

Honderden Nederlandse militairen, samengedromd rond een primitief altaar in de wildernis. Kerstmis 1945 en de plaats was een verwilderde rubberplantage, niet ver van de grens met Siam. Hoe kwamen deze Nederlandse jongens hier en waarom? 15994747 1010898935683274 6781737020546018277 o

Velen hadden de laatste oorlogsmaanden nog met de geallieerden meegedaan (Eerste Bataljon Jagers) en hadden vanuit Frankrijk (Fourne) meegetrokken door België, Zeeuws Vlaanderen en Duitsland. 

En toen na hun terugkeer in Nederland een beroep op hen werd gedaan om vrede en orde in Nederlands-Indië te gaan herstellen hadden de meesten zich als vrijwilliger aangeboden. Eerst was daar het kamp in Engeland, waar we uitgerust werden met dikke winterkleren en gasmaskers voor de tropen.

En dan de vier weken lange reis naar Indië per "Nieuw Amsterdam", waar we in Batavia zouden ontschepen. Dit Nederlandse schip met haar 6.500 Nederlandse militairen had een Brits oppercommando aan boord.

Zij namen de beslissingen, zoals ook een Brits bezettingsleger in Indië de baas was. Wat niemand had kunnen vermoeden gebeurde na vier weken varen. 

Aankomst in Indië

Na een vluchtig bezoek aan Ceylon besloot het Britse commando dat deze jongemannen eerst maar eens moesten acclimatiseren voordat zij voet aan wal mochten zetten in Nederlands-Indië. Drie bataljons werden toen ontscheept op Malakka in de haven van Prai. Dat gebeurde op 16 november na een overtocht van vier weken. 

Per trein werden we toen naar het noorden vervoerd, naar het stadje Sungai Patani, niet ver van de grens van Siam. Van daar werden we met vrachtwagens de wildernis in naar Lubak Kiab vervoerd. Japanse krijgsgevangenen waren onze nieuwe chauffeurs. 

Ons nieuwe verblijf was een verwaarloosd kamp van Chinese koelies, die vroeger op deze verwilderde rubberplantage werkten. Hier zouden wij vier maanden "acclimatiseren". Ons drinkwater kwam van een smerige rivier, die alle tropische ziektekiemen bevatte. Wat olielampen en later een oude, zeer zwakke, generator voor licht. Bamboe hutten met lekkende bladerdaken en een twee meter lange plank van 30 cm. van de grond, ons bed. 

En nu was het kerstmis

Duizenden kiilometers van huis in een broeiende hitte. Een enkel elektrisch peertje, aangemoedigd door een een zwakke generator, gaf wat licht. En op het primitieve altaar brandden twee kaarsen op kandelaars, die eens waterfilters 15085590 959175804188921 5750666936481262329 n waren in een Japans vliegtuig. 

Vooruitziend had ik vanuit Holand behalve wat leesboeken ook wa kerkmuziek meegenomen. Ons bataljon bestond geheel uit vrijwilligers en was een uitgelezen groep van kerels met idealen, waarvan verschillende hogere studies hadden genoten.

Zo kende ik een soldaat, meester in de rechten, en een korporaal ingenieur. En een gewoon soldaat die een echte baron was. Zo ook zonen van burgemeesters en een zoon van een dominee. Zo konden we zonder moeite een zangkoor samenstellen van veertig leden. 

En nu klonk daar een vierstemmig lied, zo mooi en zo ontroerend, dat de wildernis herschapen werd in een kathedraal en dat in onze harten snaren geroerd werden, die ons terugbrachten naar onze dierbaren  in het verre moederland. 

Voor een ogenblik voelden wij ons weer innig verbonden met familie en vrienden, die we hopelijk in de toekomst weer terug zouden zien. 

Stille Nacht, Heilige Nacht

Nooit hoorden wij roerender muziek. Nooit baden wij in een prachtvoller Godshuis, dat verlicht werd door miljoenen sterren boven ons. En nooit voelden wij ons dichter bij het geheim van de kerstnacht, Kersemis waar het nooit begrepen mysterie zich voltrok dat de Zoon van God kind werd om als mens lhet moeilijke leven van iedere dag te leven. 

Nu ook begrepen wij beter zijn woorden: "Mijn vrede geef ik u en mijn vrede laat ik u, niet zoals de wereld die geeft." Hij geeft ons de innerlijke vrede die wij ook kunnen bezitten in een wereld gevuld met geweld. Hierover konden wij meepraten na vijf bloedige oorlogsjaren. Innerlijke vrede. 

Zacht pratend, als om de de geheimvolle sfeer niet te verstoren, gingen de mannen uiteen. Ieder naar zijn eigen onderdeel, waar geen feesttafel hem wachtte. Slechts een lauw flesje limonade, dat gedronken werd als een sluitstuk van een onvergetelijke kerstviering in de wildernis van Malakka.