In de jungle


Inleiding

Kort na de bevrijding werden in Nederland plannen gemaakt voor de vorming van Nederlandse eenhedDemarcatielijnen die zouden worden ingezet om in Indië op te treden tegen extremisten.  Dit zou een expeditionele macht worden, goed getraind en bewapend. Er zou tevens een begin gemaakt worden met de recrutering voor zogenaamde gezagsbataljons, die zouden worden ingezet om het gezag te bewaren en weerstanden op te ruimen.

Omdat Japan al zo snel capituleerde, toen het kader nog in opleiding was, achtte de regering het noodzakelijk de troepen die reeds hun opleiding hadden ontvangen in te zetten; deze bataljons, die reeds gevechtservaring hadden opgedaan in Nederland en Duitsland, bestonden  voornamelijk uit oorlogsvrijwilligers.  In augustus 1945 werden de commandanten van deze eenheden bij de Staf der Nederlandse Strijdkrachten op 't Loo geroepen en werd de zending van troepen naar Indië geregeld.

Bruggenbouw SemarangMilitaire waarnemersDelegatie van Indonesiers

 

 

 

 

 

 De zending

Op 16 september 1945 vertrok het Limburgse 2.13 RI bataljon naar Engeland, gevolgd door het eerste bataljon stoottroepen (28 september), het derde bataljon van dit regiment en het 2.14 RI bataljon.  Zij reisden vervolgens (11 oktober) met de Alcantara naar Indië, waarover nog tijdens de reis de berichten steeds ongunstiger werden. Kort voor aankomst werd bekend dat Soekarno aan Nederland de oorlog had verklaard en werden de troepen op Malakka, op het eiland Penang, aan wal gezet.

In totaal bevonden zich aldaar in de laatste maanden van 1945 een aantal OVV-bataljons, een groep ongewapende Indië-gangers van het GBI en enkele duizenden oud-krijgsgevangenen van het KNIL, die uit Siam geëvacueerd waren. In december begon men met een reorganisatie, waarbij in Kuala Lumpur een hoofdkwartier werd ingericht en er brigades werden geformeerd. De brigades werden aangeduid met de letters T, U en V en waren bestemd om de taak van de Engelse troepen over te nemen.  

De OVVérKantinewagen2VoedseluitdelingVrijheid en recht

 

 

 

 

 

 

De Tijgerbrigade

Bij de T-brigade, opgericht op 15 januari 1946 bij brigadeorder nummer 1, werden de 2-13 RI, de 2-6 RI en de beide bataljons stoottroepen  1 en 3 ingedeeld. De staf verbleef in Kuala Lumpur, later in Charley Beach, 2-13 in Serdang, 2-6 RI in Morib, 1 RS in Port Dickson en 7RS in Dusun Tua. Op 14 februari kreeg de brigade de eerste voertuigen waarmee geoefend kon worden.  Het commando, dat tot dan toe berust had bij kolonel S. de Waal, ging over op kolonel der infanterie van het KNIL D.R.A. van Langen. De 8ste maart begon de reis met de Sommelsdijk naar Semarang, waar op 12 maart werd begonnen met de ontscheping.

In Semarang, waar de Bersiapperiode haar sporen had nagelaten, nam de T-brigade op 10 maart de bewaking van het kampement Djatingaleh en de zuidelijke toegangen tot de stad van de Engelsen over. Op 12 maart werd ook het gehele oostfront aan de Nederlandse troepen overgedragen. Het hele gebied dat onder Nederlands bewind stond besloeg enige weken later Semarang en een klein gebied daaromheen.  Tussen de posten door was steeds het gevaar van infiltratie aanwezig zodat intensief patrouilleren noodzakelijk was.

Soldaat in Batavia - kopieCarrier op mijn

 

 

 

 

 

 

 

Werkzaamheden van de T-brigade

Op 1 april 1946, tijdens de actie Primeur, trad de brigade voor het eerst als gevechtseenheid op; dat was tegen het indertijd beruchte hoogtepunt 13, gelegen aan de weg die van het slachthuis naar Mranggen leidde.  Diezelfde dag werd ook ten zuiden van de Gombel slag geleverd.  Intussen arriveerden langzamerhand ook aanvullende troepen, zoals de eerste afdeling artillerie van het KNIL (4 april), 25 man van het depotbataljon Pantsertroepen KNIL (12 april) en het bataljon 2-7 RI (20 april). Begin mei was het dreigend gevaar van een opstand in de stad afgewend  maar beschietingen met mortieren en artillerie bleven aan de orde van de dag.

Doordat Boeng Tomo vanaf Djokja zijn aanhangers opzweepte tot de vernietiging der Nederlanders werd op 4 augustus door zijn aanhangers een aanval gedaan. Het vliegveld en diverse stellingen werden aangevallen. Deze slag eindigde in een overwinning voor de T-brigade, maar wel vielen er 7 doden, waaronder de bemanning van een B25, die als gevolg van alle strijdgewoel neerstortte.  Een week later vond eenzelfde gebeurtenis, een aanval door pemoeda's, plaats, waardoor er nog intensiever gepatrouilleerd moest worden.

In het ziekenhuisPeinzend bij de kali

 

 

 

 

 

Verdere acties

Het garnizoen van de T-brigade kreeg indertijd onder meer bezoek van generaal Spoor. Tijdens de actie Lekas (30 augustus) drongen de troepen ver door binnen vijandelijk gebied. Op 14 oktober 1946 werd een wapenstilstand van kracht  en werden demarcatielijnen vastgesteld. Deze rusttijd duurde echter niet lang en al snel werd operatie Nica (12 december) noodzakelijk.  Op 15 februari 1947 kwam er weer een staakt het vuren tot stand maar al in de eerst week van maart werden schendingen hiervan geconstateerd.

Er volgde een tijd van intensieve patrouilles en in de eerste week van mei konden al 100 vaste posten van de tegenstander in de 2 kilometerzone worden geteld. Niet veel later vonden de acties van de 21ste en 22ste juli plaats, waarbij onder meer Oengaran moest worden ontzet. Op deze wijze, acties, afgewisseld met intensieve patrouilles, heeft de Tijgerbrigade gefunctioneerd tot haar einde, op 19 juli 1948, toen haar laatste eenheid naar Nederland terugkeerde.


Bronvermelding

A.M. Brouwer (redactie). Tussen sawahs en bergen. Het leven van een soldaat in de Tijger Brigade. N.V. De Locomotief. Semarang. 1948. 264 bladzijden.


 

 

f t