Gebruikerswaardering: 5 / 5

Ster actiefSter actiefSter actiefSter actiefSter actief
 

Stakkkman


Zie ook het fotoalbum van Sint Petrus Banden en de Algemene Begraafplaats op de Kerkhoflaan in Den Haag.


Inleiding

Expeditie naar Sailoos

Tochten op diverse schepen

Op de Indische wateren

Latere loopbaan

Tochten over de Atlantische Oceaan

Laatste levensjaren


Inleiding

Karel Adriaan Stakman Bosse (1840, overleden te Den Haag op 15 augustus 1896) was een Nederlands sSchout20bij20nacht20Stakman20Bossechout bij nacht. Hij was de zoon van Mr. Karel Johan Cornelis Stakman Bosse, burgemeester van Den Helder. Stakman Bosse overleed na een langdurig ziekbed en werd begraven op de Algemene Begraafplaats, Kerkhoflaan in Den Haag.

Na het overlijden van Stakman Bosse werd een commissie gevormd die tot doel had om een gedenkteken op te richten. De voorzitter hiervan was H.A. de Smit van den Broecke. Het resultaat is op de foto van het graf van Stakman Bosse te zien.

Expeditie naar Sailoos

Stakman Bosse volgde het Koninklijk Instituut voor de Marine te Medemblik en werd in 1857 bevorderd tot adelborst der eerste klasse. In deze rang werd hij geplaatst aan boord van Zr. Ms. brik Zeehond, onder commando van kapitein luitenant ter zee M.C. van VreelaJonge Stakmannd. Op de Middellandse Zee werden de adelborsten overgebracht op de oorlogsschepen De Ruyter en Wassenaer.  Het jaar daarop werd Stakman Bosse geplaatst op Zr. Ms. transportschip Merwede, dat via Cedex naar Oost-Indië voer.

Stakman Bosse werd met ingang van 1 september 1859 bevorderd tot luitenant ter zee tweede klasse.  Hij onderscheidde zich bij de expeditie tegen de zeerovers op het eiland Sailoos, bij Boni,  in de maanden december 1860 en januari en februari 1861. Hiertoe kreeg hij bij Koninklijk Besluit van 3 augustus 1861 nummer 82 een eervolle vermelding. Tijdens deze expeditie was hij geplaatst op Zr. Ms. Schroefstoomschip Reinier Claeszen, dat onder commando stond van luitenant ter zee eerste klasse P.W. Stort.

Tochten op diverse schepen

De Reinier Claeszen voer in augustus 1861 terug naar Batavia en Stakman Bosse logeerde in september 1862 gedurende enige tijd, samen met andere zeeofficieren, in het Slot van BuitenzStakmanssorg. Later werd hij overgeplaatst op het oorlogskorvet Pallas, commandant kapitein luitenant ter zee J. van Gogh; met dit schip kwam hij in mei 1863 te Vlissingen aan.

Stakman Bosse werd met ingang van 1 februari 1864 geplaatst aan boord van Zr. Ms. Wachtschip te Willemsoord en met ingang van 16 juni 1865 overgeplaatst op Zr. Ms. stoomschip Cycloop. Met dit schip voer hij via Brazilië en Kaap de Goede Hoop naar de Oost.

Stakman Bosse werd bevorderd tot luitenant ter zee eerste klasse en in 1869 geplaatst op Zr. Ms. transportschip Java. In september 1870 werd hij overgeplaatst op de Monitor Krokodil en met ingang van 31 oktober 1871 als eerste officier te werk gesteld op Zr. Ms. wachtschip te Willemsoord.

Op de Indische wateren

Stakman Bosse werd in september 1872 overgeplaatst op Zr. Ms. schroefstoomschip Het Loo, waarmee hij gedurende enige tijd te CuraçaoStakman Bosse verbleef. Pas met ingang van 15 mei 1876 werd hij van dit schip gehaald en op nonactiviteit gezet. Hij voer in 1977 als passagier terug naar de Oost, waar hij in oktober werd geplaatst op Zr. Ms. stoomschip Palembang, als commandant van Zr. Ms. stoomschip Borneo.

Voor zijn verrichtingen tijdens de expeditie naar Samalangan (Atjeh, 8 augustus tot en met 20 oktober 1877), waarbij de landmacht onder commando stond van kolonel Karel van der Heijden, werd hij bij Koninklijk Besluit van 15 oktober 1878 eervol vermeld. Niet lang na genoemde krijgsverrichtingen werd Stakman Bosse overgeplaatst op het schroefstoomschip Palembang.

Latere loopbaan

Stakman Bosse werd in augustus 1879 benoemd tot commandant van Zr. Ms. stoomschip Batavia en  met ingang van 1 januari 1881 bevorderd tot kapitein luitenant ter zee.  Met ingang van 10 mei 1882 werd hij benoemd tot eerste Bataviaofficier van Zr. Ms. wachtschip te Willemsoord en op 16 maart 1883 in dezelfde functie geplaatst op Zr. Ms. wachtschip te Hellevoetsluis.

Stakman Bosse kreeg omstreeks deze tijd in Hellevoetsluis ook de gesp Atjeh 1873-1880 uitgereikt; het daarbij behorende Ereteken voor Belangrijke Krijgsbedrijven had hij al eerder gekregen.

In juli 1885 werd hij bevorderd tot kapitein ter zee en voer hij op Zr. Ms. De Ruyter onder meer naar Soerabaja. Het Batavisch Genootschap van Kunsten en Wetenschappen benoemde hem in december 1888 wegens zijn verdiensten tot erelid.  Omstreeks dezelfde tijd werd Stakman Bosse ontheven van zijn commando van de De Ruyter en kreeg hij toestemming, wegens langdurig verblijf in de tropen, om naar Nederland terug te keren.

Tochten over de Atlantische Oceaan

Stakman Bosse werd het jaar daarop (1889) als commandant op Zr. Ms. schroefstoomschip Tromp geplaatst. Hij was tevens divisiecommandant van de divisie bestaande uit de Tromp, de Atjeh en de Van Galen, die onder meer naar Rio de Janeiro voer. Met ingang van 18 april 1890 werd hij eervol ontheven van deze taakStier en per 15 november 1890 aangesteld tot commandant over Zr. Ms. wachtschip te Willemsoord.

Bij Koninklijk Besluit van 11 september 1891 werden met ingang van 3 oktober de schroefstoomschepen der eerste klasse Johan Willem Friso, Koningin Emma der Nederlanden en de Van Galen voor een oefentocht in de Atlantische Oceaan  tot een divisie verenigd en kreeg Stakman Bosse hierover, tevens over de Johan Willem Friso, het commando.

Laatste levensjaren

Stakman Bosse werd in 1893 overgeplaatst op Hr. Ms. pantserschip Guinea (tot 16 november van dat jaar), benoemd tot commandant van Hr. Ms. pantserschip Stier en vroeg het jaar daarop, in juli 1894, ontslag uit de militaire dienst. Bij Koninklijk Besluit werd hij achtereenvolgens eervol ontheven van zijn bevel over Hr. Ms. pantserschip Stier, bevorderd tot schout bij nacht en op zijn verzoek op pensioen gesteld.

Hij tekende in 1894, naast vele andere notabelen, het telegram dat aan de strijders van de Lombok-expeditie werd gestuurd. De pensionering van Stakman Bosse had hoogstwaarschijnlijk te maken met zijn afnemende gezondheid want na een lang ziekbed overleed hij twee jaar later.  Stakman Bosse bezat, naast eerder genoemde decoraties, de versierselen van ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw (1890). 


Bronvermelding

  • 1857. Marine en leger. In: Middelburgsche Courant, 20 augustus 1857
  • 1858. Marine en leger. In: Middelburgsche Courant, 18 november 1858
  • 1859. Bevorderingen. In: Opregte Haarlemse Courant, 30 augustus 1859.
  • 1861. Marine en leger. In: de Javabode, 14 augustus 1861
  • 1861. Benoeming en besluiten. In: De Oostpost, 26 september 1861
  • 1863. Leger en vloot. In: Nieuw Amsterdams Handels en Effectenblad, 20 mei 1863
  • 1883. Onderscheidingen. In: Algemeen Handelsblad, 21 september 1883
  • 1896. K.A. Stakman Bosse overleden. In: Algemeen Handelsblad, 16 augustus 1896.
  • 1896. Een gedenkteken. In: Een gedenkteken. In: Algemeen Handelsblad, 10 oktober 1896.

[ Terug ]

 

 

 

f t

Login