Gebruikerswaardering: 5 / 5

Ster actiefSter actiefSter actiefSter actiefSter actief
 

de hele hap

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


Wim Hornman. De hele hap. Uitgeverij De Bezige Bij. 1953. 251 bladzijden.


Bespreking

Het boek geeft een waarheidsgetrouwe weergave van de acties tijdens de na-oorlogse krijgsverrichtingen in Nederlands-Indië, alleen de namen van de personen zijn gefingeerd. Hoofdpersoon is Jack Bender, die gevolgd wordt vanaf het moment dat hij samen met de overige leden der Mariniersbrigade een training volgt in Camp Lejeune tot het moment dat zijn directe superieur en voorbeeld sergeant L.W.M. de Griek sneuvelt tijdens de eerste politionele actie in  november 1947 en Bender De Griek opvolgt als commandant van zijn peloton.

Samen met Bender doorleven we de harde training in Amerika, reizen we naar Nederlands-Indië en doorlopen we de harde oVergeten kerkhofntgroeningen.  We lezen over de aantrekkelijkheid van veel vrouwen en drank teneinde gedurende een korte periode vergetelheid te vinden, maar ook zien wij hoe de harde acties de mannen van het peloton van De Griek steeds hechter aaneensmeedt.

Tijdens deze acties zien wij de hoofdpersonen, Bender, maar ook de zwakke Geest, De Griek en anderen als persoon door de omstandigheden groeien. We zien hoe in tijden van nood of van weerloosheid soms teruggegrepen wordt naar de godsdienst omdat er naar verklaringen wordt gezocht die er niet zijn.

We ontmoeten een zeer interessante pater als een der jongens vermoord is door inlanders. Zeg eens, pater. Waarvoor stierf deze jongen? Om Indië te mogen verlossen? Om orde en rust te herstellen, terwijl we zelf niet eens mogen schieten? En het antwoord: bij het sterfbed blijft er maar één ding over: geef het leven terug aan de schepper.

We zien de machteloosheid van een kapitein over de politiek: Wat wist hij van de machten die achter de schermen werkten. Hij was militair en had te gehoorzamen. Maar hij had ook de zorg over zijn manschappen.  Als een van hen zou sneuvelen, goed, dat was het risico van de soldaat. Maar dan moest hij ook vallen voor een goede zaak en niet voor een fictie.

We zijn bij Bender als hij de lijken van door opstandelingen vermoorde inlandse vrouwen kotsend van ellende uit de kali moet vissen en we zien hem vrijwel ineenstorten als het verbrande lichaam van een vermoorde kameraad gevonden wordt. We zien hem de zin en de waanzin van zijn positie doorgronden en stuk voor stuk maken deze beeldend geschreven scènes het boek de moeite waard omdat ze de menselijkheid en onmenselijkheid waartoe omstandigheden de mens kunnen leiden treffend weergeven.

Toelichting over Wim Hornman

 Wim Hornman was een oorlogscorrespondent, die zin en waanzin van diverse oorlogen persoonlijk meemaakte. Hij schHandtekening Hornmanreef verschillende boeken over de naoorlogse strijd in Nederlands-Indië en voelde dus persoonlijk de pijn die de manschappen leden toen ze door Nederlanders werden uitgescholden voor moordenaars.

Voor zijn boek De Mariniersbrigade interviewde hij vele voormalige mariniers. Wij kunnen dit boek, De Mariniersbrigade, eveneens ten sterkste aanbevelen. Een van de zinnen die Hornman hier neerschrijft is de volgende: En rechtvaardigheid sterft niet, zelfs al wordt zij bijna gedood door onrechtvaardigheid. Onrechtvaardigheid bestaat uit het verzwijgen van wat zovelen, op politiek bevel, hebben gedaan om orde en vrede te brengen (1985. W. Hornman. De geschiedenis van de Mariniersbrigade. De Marniersbrigade in Oost Java in de jaren 1946, 1947, 1948 en 1949. Omega Boek Amsterdam)


 

 

 

[ Terug ]

 

 

 

f t

Login