Gebruikerswaardering: 5 / 5

Ster actiefSter actiefSter actiefSter actiefSter actief
 

14333684 1833379973559301 2256666147083155562 n


Ben Bouman, Succes in een verloren oorlog. Het zesde Regiment Veldartillerie en zijn Speciale Troepen in de onafhankelijkheidsstrijd van de Republiek Indonesië, 1946-1949. QV Uitgeverij. 2015. 140 bladzijden. Bestellen kan hier


Inleiding

De schrijver van "Succes in een verloren oorlog",  Ben Bouman (1923-2015), beëindigde zijn militaire loopbaan met de rang van brigade-generaal en in de functie van legerkorpsartilleriecommandant. Hij studeerde vervolgens moderne geschiedenis aan de Universiteit van Leiden en promoveerde op de dissertatie  "Van Driekleur tot Rood-Wit. De Indonesische officieren uit het KNIL. 1900-1950".P1110289

Het zesde Regiment Veldartillerie, waarbij Bouman zelf ook in Indië diende in de periode 1946-1949  (in de rangen van tweede en eerste luitenant, 2-6 RVA), kreeg van zijn regimentscommandant de opdracht tijdens de Eerste Politionele Actie, met behoud van artilleriefunctie, een duizenden kilometers groot vak, gewoonlijk ingenomen door een infanteriebataljon, te bezetten.

In die tijd was het Zesde Regiment Veldartillerie al geen volwaardig regiment meer daar een van de drie afdelingen onder bevel was gesteld van een brigade van het KNIL. 

Desalniettemin slaagde het Zesde Regiment Artillerie er in een krachtige groep inheemse Speciale Troepen (commandant: Tivadar Spier, pelotonscommandant Henk van Gunst) op te leiden, waarvan de kern bestond uit voormalige leden van het KNIL en die door Bouman uitgebreid besproken wordt. 

Begin van de strijd in de Oost

Bouman begint zijn werk met een korte inleiding over de politieke-, sociale- en economische situatie (1900-1942) in Nederlands-Indië en de nationalistische ontwikkelingen in het 6RVAtijdvak 1945-1947.

Hij licht vervolgens de militaire situatie aan Nederlands-Indonesische zijde (1945-1947) toe en eindigt zijn inleiding met een korte historie van het zesde Regiment Veldartillerie, dat gelijktijdig met de 7 December Divisie, op 1 september 1946, werd opgericht.

Na zijn ervartingen met dienstweigeraars beschreven te hebben verhaalt Bouman hoe het zesde Regiment Veldartillerie op 3 oktober 1946 per ms "Tegelberg" naar Nederlands-Indië vertrok. Aan boord verenigde men het regiment met het F-peloton van de divisie Verbindingsafdeling, dat onder commando van eerder genoemde Spier stond.

In de Oost werd het zesde Regiment Veldartillerie in eerste instantie gelegerd te Meester Cornelis, met minimale middelen, doordat maar een deel van de bewapening haar bestemming had bereikt en reserveonderdelen niet aanwezig waren. Na enige weken kregen de onderdelen van 6 RVA de taak rechtstreekse steun aan de bataljons van de brigade ten oosten, zuiden en westen van Batavia te geven. 

Het leven bij 6 RVA en groep Spier

Toen al ras bleek dat de vuurmond (25-ponder) niet geschikt was om op een beweeglijke tegenstander te worden gericht werd besloten aan het regiment een infanterievak, met behoud van artilleriefunctie, toe te wijzen.Inmiddels was op 15 november 6RVA in actie1946 het ontwerpakkoord van Linggadjati tot stand gekomen maar ondanks dat bleef, na diverse bestandsschendingen, de noodzaak tot een Politionele Actie bestaan.  

In de nacht van 20 juli 1947 werd het codewoord "Japan" afgegeven. De volgende morgen vuurden de batterijen van 6 RVA twee solvo's af en werd de aanval ingezet. Bouman beschrijft in zijn boek in leesbare stijl de diverse strijdhandelingen die nu volgden en wisselt deze af met ooggetuigenverslagen en fragmenten uit persoonlijke brieven.

Naarmate de strijd vorderde boden steeds meer Indonesiërs aan zich bij de Nederlandse troepen (6 RVA) aan te sluiten; dit waren ex-KNIL'ers, veel voormalig TNI'ers,  maar ook Molukkers, Menadonezen, Javanen, Soedanezen en Timorezen. Commandant van 6 RVA Le Fèvre stelde nu luitenant Spier aan als commandant van deze troep, de "Groep Spier", waarvan samenstelling en werkwijze door Bouman uitgebreid beschreven worden.  

Renville-overeenkomst 

De Renville-overeenkomst (ingangsdatum: 31 januari 1948) betekende de start van de zogenaamde Demarcatielijnen van Van Mook en een wijziging in de strijdhandelingen van 6RVA kanonenRVA. Die bestonden in die tijd voornamelijk uit intensieve patrouilles,  gecombineerde acties van 6 RVA  en de groep Spier en de bewaking van ondernemingen.

Nadat een patrouille van 1-6 RVA nabij Tjiawi in een vijandelijke val was gelopen en er twee kanonniers gesneuveld en twee anderen op beestachtige wijze door de vijand afgemaakt waren werd het tijd voor een tegenactie. De Groep Spier trad hierop voor het eerst buiten het eigen vak op om de daders te vatten. 

Deze periode kenmerkte zich niettemin door een toenemend vertrouwen van de lokale bevolking in het Nederlandse gezag, waaraan zij uiting gaf door leden van de TNI de wapens afhandig  te maken en in te leveren bij Nederlandse soldaten.

De sterke positie van 6 RVA zorgde er ook voor dat steunverlening door de Speciale Troepen aan de omliggende eenheden mogelijk werd. 

Tweede Politionele Actie

Het grootste deel van de 7 December Divisie was niet actief tijdens de Tweede Politionele Actie. Wel nam, doordat eeRVA gaat losn groot gedeelte van het militaire luchtvaartpersoneel van de vliegbasis Kalidjati naar Midden-Java was overgeplaatst, het patrouillevak van 6 RVA  enorm toe en vonden er diverse strijdhandelingen plaats. 

In deze tijd begon het aantal vijandelijke infiltraties schrikbarende vormen aan te nemen. Op 27 januari sneuvelde hierdoor eerste luitenant R. Boonstra van 1-6 RVA en op dezelfde dag maar ook later geraakte de Groep Spier steeds vaker in bittere gevechten verwikkeld. 

Bouman besteedt veel aandacht aan de politieke en militaire verwikkelingen in deze periode, waarin de gemoederen steeds meer werden verhit.

Na het Van Royen-Roem-akkoord (7 mei 1949) begonnen de leden van de Speciale Troepen zich zorgen te maken over hun toekomst en zette de vervanging van divisiecommandant generaal-majoor Dürst Britt kwaad bloed, hoewel de dood van generaal Spoor niet veel indruk naliet. Al deze verwikkelingen beschrijft Bouman met gevoel voor de sentimenten die binnen 6 RVA leefden.

Latere periode

Nu brak een periode aan waarin nog diverse acties plaatsvonden en die Bouman uitgebreid beschrijft. De Speciale Troepen onder leiding van Spier vierden met Krisspierbeeldhun tweejarig bestaan in september 1949 tevens hun zwanenzang.

Spier vertelde zelf over deze gebeurtenis: "Ze namen met tranen in hun ogen afscheid. Ik heb een prachtige kris gekregen. Maar wat ik jullie, voor alles wat je gedaan hebt, moet teruggeven is zo groot, dat is onbetaalbaar".  

Op 15 september 1949 droeg de commandant van 6 RVA zijn vak uiteindelijk over aan de commandant van het bataljon Pasoendan II, majoor O.A.L. Korinth.  Hiermee was 6 RVA wat betreft het handhaven van orde en rust van zijn taak ontheven. 

Zes RVA verloor tijdens de strijd in de Oost veertien officieren, onderofficieren, korporaals en kanonniers, de Speciale Troepen acht onderofficieren, korporaals en soldaten en 2-41 RVA een korporaal en twee kanonniers. 

Tenslotte

"Succes in een verloren oorlog" is een zeer lezenswaard, rijk geïllustreerd boek, met als auteur een man die zowel thuis was in het militaire als het wetenschappelijke bedrijf. Beter geschreven dan menig "wetenschappelijk" boek met pretenties is "Succes in een verloren oorlog" welhaast een must voor een ieder die ons leger nu en in het verleden een warm hart toedraagt.

Helaas is dit werk tevens de necrologie van de auteur, die het verschijnen ervan niet meer mee heeft mogen maken. Over het graf heen brengen wij hem echter een saluut voor deze schitterende bijdrage tot de kennis van de bittere strijd in de Oost in de periode 1945-1950.    

f t

Login