Gebruikerswaardering: 5 / 5

Ster actiefSter actiefSter actiefSter actiefSter actief
 

Hr. Ms. Waterman - kopie


Korte inleiding

De Waterman, een Victory troepentransportschip, werd op de Oregon Shipbuilding Corporation te Portland gebouwd en op 16 januari 1945 te water gelaten; haar naam was toen La Grande Victory. Nederland kocht haar in 1947 en gaf haar in beheer bij de Koninklijke Rotterdamse Lloyd. Al snel werd ze ingezet om troepen van en naar Nederlands-Indië te brengen. In 1951 werd de Waterman omgebouwd tot emigrantenschip bij de Hollandse Dok en Scheepsbouwmaatschappij Amsterdam en in De Waterman1952 ging het beheer over naar de NASM te Rotterdam.

In 1961 wisselde de Waterman weer van eigenaar en werd zij in de vaart genomen door de Scheepvaartmaatschappij Trans Ocean te Den Haag, maar de exploitatie bleef berusten bij de NASM. In 1963 maakte zij haar laatste reis naar Australië en Nieuw-Zeeland, waarna zij verkocht werd aan een Grieks familiebedrijf. Nog een paar jaar voer zij onder de naam Margarita over de oceanen tot voor haar in 1969 het doek viel, toen zij voor de sloop verkocht werd aan Japan.

Inrichting van de Waterman

Omdat de Amerikanen tijdens de strijd op de Atlantische Oceaan grote verliezen leden besloot men in verhoogd tempo schepen te bouwen. Het eerste type was de "Liberty" maAankomst in Indiear het tweede, veel betere en snellere scheepstype, was de "Victory".  Indertijd waren dit zeer grote vrachtschepen van 7.500 ton. De Waterman bezat drie ruimen en in elk van deze drie plaatsen konden 350 tot 500 soldaten gehuisvest worden.

Aldus waren de ruimen ingericht met stapelbedden, waarin drie personen per bed konden plaatsnemen, en daarnaast lagen er in de opbouw nog een aantal grotere en kleinere hutten. Tegen de buitenwand van het schip bevonden zich de sanitaire ruimtes met douches, toiletten en wastafels. Per overtocht werden steeds 200 tot soms meer dan 800 mensen aan aflossingstroepen meegevoerd.

Reizen van de Waterman

De eerste reizen die de Waterman in Nederlandse dienst maakte waren de kinderreizen onder auspiciën van Worlds Friendship Association in juli 1947. Het doel van deze reizen was een uitwisseling van10410744 554798261288504 8933864151496611989 n kinderen van 14 tot 20 jaar en de Waterman vertrok in juli met 1.000 Nederlandse kinderen naar Engeland, waar kinderen ingeladen werden die naar Denemarken werden getransporteerd, waarna Deense kinderen naar Engeland werden overbracht om tenslotte Engelse kinderen naar Nederland te vervoeren. De Waterman was aldus ruim een maand bezig om kinderen van de ene naar de andere plaats over te brengen. 

Het jaar 1947 was sowieso een druk jaar voor de Waterman, want naast eerder genoemde reizen werd zij voor enkele weken uitgeleend aan de Stichting Landverhuizing Nederland, voer zij voor het Ministerie van Oorlog en werd zij ingezet ten behoeve van het transport van meer dan 1.000 emigranten naar Canada. Later dat jaar vond er een grootscheepse verbouwing plaats, waarbij de Waterman en het Zuiderkruis, naar voorbeeld van de Grote Beer, verbouwd werden tot troepentransportschip. Het Zuiderkruis kwam al op 17 december weer in de vaart maar de Waterman bleef nog tot januari 1948 in de werf liggen. 

De Waterman als troepentransportschip

Dat jaar, 1948, voer de Waterman, via Port Said, heen en weer tussen Nederland en Batavia. Om een voorbeeld van de bezetting van de Waterman te geven: in april 1948 vervoerde zij in een lading 800 man aflossingstroepen, waaronder 300 man van de luchtstrijdkrachten. En dit aantal betekende dan nog dat het schip half leeg was want normaal gesproken konden er tot 1.600 personen vervoerd worden. Wel was eBernhard en Beatrixr inmiddels een geheel nieuwe bioscoopzaal aanwezig en zou het schip op de terugreis, met 1.500 man, goed gevuld zijn.

De Waterman vervoerde echter niet alleen Nederlandse militairen; in de vroege maanden van 1948 transporteerde zij ook Engelse manschappen van Singapore naar Southampton  alsmede journalisten. Deze broodschrijvers brachten toen, in tegenstelling tot tegenwoordig, lof aan de oorlogsslachtoffers en legden een krans op de voet van de vlaggenmast op het Ereveld Menteng Poeloe te Batavia. In de loop der jaren transporteerde de Waterman aldus tienduizenden manschappen van en naar het moederland en zelfs Prins Bernhard en prinses Beatrix betraden in juni 1949 haar smetteloze dekken.

Aldus heeft de Waterman tienduizenden levens op haar dekken en in haar ruimen gehad. Het is te betreuren dat wij Nederlanders niet wat meer geven om ons erfgoed en de Waterman roemloos ter sloop hebben aangeboden.


Bronvermelding

  • 1947. Het eerste emigrantenschip, de Waterman, vertrekt naar Canada. In: Het Vrije Volk, 31 mei 1947
  • 1947. Eerste "Kinderreis" van de Waterman. In: De Tijd, 14 juli 1947
  • 1948. Aflossingstroepen. In: Nieuws van Friesland, 19 april 1948
  • 1948. Journalisten eren gevallenen. In: Het Vrije Volk, 12 mei 1948
  • 2012. G.F. van der Lee. Zinvol geweld? 17 november 1947 - 4 november 1950. Eigen Beheer

[ Terug

 

f t

Login